تبلیغات
Code center
صفحه نخست آرشیو مطالب پست الكترونیك تماس با ما
علوم تجربی ( مطالب علمی) - نیاز به اسباب بازی از کودکی تا بزرگسالی

بازدید : مرتبه
تاریخ : سه شنبه 19 اسفند 1393

10182934-large

افراد از دوران کودکی تا دوران بزرگسالی به سرگرمی نیاز دارد چون باعث شکوفایی استعداد و 

توانایی اش می شود قطبی در خصوص اسباب بازی، نیاز انسان از تولد تا سالمندی در  نوشت: ای كاش می‌توانستیم

 یك روز به دوران كودكی برگردیم و  شادی‌ها و دلمشغولی‌های آن سال‌ها را، بار دیگر تجربه كنیم. اما حالا كه  

گذشت پرشتاب روزهای زندگی این امكان را نمی‌دهد، به عنوان پدر یا مادر و  عمو، عمه، خاله، مربی و دیگر 

بزرگترها، می‌توانیم در انتخاب اسباب‌بازی‌های  مناسب سن و سال و شرایط فرهنگی كودكان، نقش داشته ب

اشیم كه این نقش به  خصوص در دورانی كه انواع بازی‌های یارانه‌ای به بازار آمده و تا حد قابل  توجهی نشاط 

واقعی و خلاقیت‌ها را از كودكان‌مان گرفته است، نمود بیشتری  دارد.


زمانی  اسباب بازی های كودكان مانند بازی‌هایشان ساده و كم هزینه بود و دسترسی به  آن‌ها و انجام دادن‌شان

 هم مشكلی نداشت. اما امروز اسباب‌بازی‌ها آنقدر  پیچیده و متنوع شده است كه انتخاب بهترین و مناسب‌ترین 

آن‌ها، به مطالعات  قبلی و بهره‌گیری از راهنمایی‌های مربیان و آموزش روان‌شناسان، نیاز دارد.

فرنوش  مهریان ـ روان شناس و كارشناس اسباب‌بازی و امور تربیتی كودكان در پاسخ به  این سئوال كه نیاز كودكان 

به اسباب بازی از چه زمانی آغاز می‌شود،  می‌گوید: بی اغراق می‌توان گفت كه كودكان از بدو تولد به اسباب بازی 

نیاز  دارند كه البته نوع آن‌ها برای گروه‌های سنی، متفاوت است. این كه تصور كنیم  كودك فقط ازگفته‌های ما می‌آموزد

، پنداری نادرست است.

كودك حتی در نخستین روزهای تولدش، درك و احساس دارد و حتی می‌تواند در مقابل دیدن رنگ‌ها، واكنش‌های

 متفاوتی نشان دهد.

مهریان  با یادآوری این كه بی‌توجهی به اسباب‌بازی‌های كودكان، می‌تواند زیانبار  باشد، می‌افزاید: با رشد كودك، 

نوع اسباب‌بازی‌های مناسب او نیز باید تغییر  كند و رفته‌رفته به سوی اسباب‌بازی‌های فكری برود، تا آنجا كه كودك

از  حدود 5 سالگی بتواند به بازی‌هایی مانند پازل و شطرنج بپردازد و آن‌ها را  به مرور زمان، یاد بگیرد.

این روان شناس با تأكید بر این كه  زندگی‌های امروزی در آپارتمان‌های كوچك و محدود، متاسفانه امكان بازی‌های 

 خلاقانه گذشته را از بسیاری كودكان سلب كرده و موجب گرایش آنان به بازی‌های  پرهیجان رایانه‌ای شده است، 

اظهار می‌دارد: اغلب پدران و مادران در تشدید  این وضعیت ناهنجار نقش دارند و گاهی برای آن كه به اصطلاح 

فرزندشان را از  خود دور كنند، رضایت می‌دهند تاهر نوع وسیله بازی‌های مجازی در اختیارشان  باشد و 

سرگرم‌شان كند. به این ترتیب بیشتر كودكان امروزی به جای پرداختن به  بازی‌های گروهی و خلاقانه، ترجیح 

می‌دهند به تنهایی یا در جمع دوستان‌شان،  با تلفن همراه یا رایانه‌های شخصی بازی ‌كنند و به همین دلیل 

است كه امكان  معاشرت‌های گروهی از آنان گرفته می‌شود و به همین دلیل هوش اجتماعی، برعكس  

هوش هیجانی‌شان، چندان رشد نمی‌كند كه از جمله پیامدهای آن، نافرمانی و  تندخویی نسبت به والدین 

و اطرافیان‌شان است.

چاره این است كه پدران و  مادران برای از سرخود باز كردن فرزندان‌شان، شرایط را برای نشستن آنان پای

  برنامه‌های ماهواره‌ای مساعد نكنند، هر چند كه متاسفانه برخی از  برنامه‌های كودك صدا و سیما هم چندان 

مناسب و آموزنده نیست و برای پیشگیری  از بدآموزی‌های آن‌ها، ضرورت دارد از مشاوران با تجربه روان‌شناسی 

كودك و  دیگر صاحب‌نظران، استفاده كنند، نه این كه افرادی فقط درصدد پر كردن  برنامه‌های كودك برآیند و 

به بد و خوب بودن این برنامه‌ها هم كاری نداشته  باشند.

[B]رشد قدرت خلاقیت كودكان[/B]

مهریان همچنین  می‌گوید: بعضی از والدین گمان می‌كنند كودك تنها در زمانی به اسباب‌بازی  نیاز دارد 

كه بتواند راه برود و حرف بزند، حال آن‌كه علاوه بر  اسباب‌بازی‌ها، امروزه كتاب‌های مخصوص نوزادان هم

 وجود دارد و بر این  اساس،‌حتی نوزاد 6 ماهه می‌تواند فقط رنگ‌ها و اشكال كتاب‌های مناسب خود را 

 ببیند و عكس‌العمل نشان دهد. زیرا این كودك قادر است در مقابل شكل‌های به  رنگ سبز یك عكس‌العمل 

و رنگ قرمز، عكس‌العمل دیگری نشان دهد. نیاز كودك به  اسباب بازی از یك سالگی به بعد، متناسب با رشد 

جسمی و عقلانی او تغییر  می‌كند و رفته رفته به اسباب‌بازی‌هایی كه توأم با حركت است و به تفكر نیاز 

 دارد، جلب می‌شود.

این كارشناس اسباب بازی كودكان می‌افزاید: اغلب  اوقات حتی یك عروسك ساده می‌تواند قدرت خلاقیت

 یك كودك را افزایش دهد و  توانایی روابط عمومی او را بالا ببرد.

[B]تفاوت استعدادهای كودكان
[/B]
به  گفته خانم مهریان، كودك معمولاً‌ از 3 سالگی برای فراگیری زبان خارجه و از  5 سالگی برای آموزش

 شطرنج آمادگی دارد، اما این امر نباید موجب فشارآوردن  والدین بر فرزندانشان شود كه این آموزش‌ها را

 فراگیرند. زیرا استعداد و  توانایی‌های كودكان متفاوت است و هر گونه اجبار آنان به استفاده از یك  اسباب‌بازی 

و یا رویكرد به یك نوع آموزش خاص، می‌تواند فشارهای روانی و  عصبی زیادی را بر كودكان معصوم وارد سازد و 

موجب عصبانیت، درگیری‌های ذهنی و  واكنش‌های تندشان به والدین و اطرافیان شود كه معمولاً ناشی از 

احساس شكست  كودكان است.

از سوی دیگر، والدین نباید انتظار داشته باشند  كودك‌شان بارها و بارها با یك اسباب بازی سرگرم شود.

زیرا معمولاً‌ 3 بار  بازی بدون اشتباه با هر وسیله، برای كودك كافی است و از آن به بعد، اسباب  بازی یاد 

شده برای كودك به صورت وسیله‌ای سوخته و غیر قابل استفاده در می‌‌  آید كه تمایلی به ادامه بازی با آن را 

ندارد و اصرار والدین هم برای تكرار  آن بازی،‌ می‌تواند زیانبار باشد.

وی با تأكید بر این كه استفاده  از اسباب‌بازی‌هایی مانند شطرنج، پازل، چوب جنگل، روبیك و سایر بازی‌های  

فكری می‌تواند به خلاقیت‌های كودكان كمك كند، می‌افزاید: تا وقتی كودك نسبت  به اسباب‌بازی‌هایش

 عكس‌العمل منفی نشان ندهد، می‌تواند با آن سرگرم شود،  اما وقتی از این كار سرباز می‌زند، یعنی دیگر 

اسباب بازی‌‌اش را دوست ندارد  كه در این صورت، لااقل برای آن ساعت یا آن روز والدین باید از اصرار به  كودك 

برای سرگرم شدن با اسباب بازی مورد نظر خود، بپرهیزند و توقع نداشته  باشند كودك‌شان هر وقت كه دل‌شان 

خواست، با اسباب بازی‌هایی كه در اختیارش  می‌گذارند، سر خود را گرم كند تا آنان هم در سكوت و آرامش،

 بتوانند به  كارهایشان برسند!

[B]وظیفه سنگین پدران[/B]

مهریان با  یادآوری این كه معمولاً كودكان پسر به دنبال تخلیه انرژی‌هایشان هستند و  دختران از كودكی نیاز 

به مهر و محبت پدران دارند، می‌گوید: در هر 2 صورت  پدران وظیفه دارند با فرزندان‌شان ارتباط خوب و صمیمی 

برقرار كنند و توجه  داشته باشند كه كارهای بیرون از خانه نمی‌تواند بهانه‌ای برای عدم برقراری  این ارتباط باشد.

وی در پاسخ به این سئوال که میزان هوش، فرهنگ،  مسایل ژنتیكی و این كه یك كودك در شهرهای كوچك یا 

بزرگ و در خانواده‌ای  فقیر یا ثروتمند بزرگ شده باشد، چه نقشی در استقبال كودكان از  اسباب‌بازی‌ها دارد،

می‌گوید: تاكنون 11 مدل هوش شناسایی شده است كه هوش  اقتصادی، هوش هیجانی و هوش اجتماعی از 

آنجمله‌اند و طبیعی است كه افراد از  این نظر متفاوتند و از «ژن» خود تأثیر می‌پذیرند و نیز شرایط و محیط زندگی 

 نیز بر موفقیت افراد مؤثر است.

در یك پژوهش گروهی، دانش‌آموزان  دبیرستانی را كه برای شركت در آزمون دانشگاه‌ها آماده می‌شدند، به 2 گروه 

 تقسیم كردند، گروه اول را در تهران نگه داشتند و گروه دوم را به یكی از  شهرهای خوش آب و هوا فرستادند و 

سپس آموزش‌های یكسان را به هر 2 گروه ارائه  دادند. نتیجه آن شد که دانش‌آموزان تیم تهران كه در هوای آلوده، 

ترافیك  سنگین خیابان‌ها و سایر معضلات شهری تهران درس خوانده بودند، كمتر از  همكلاسی‌هایشان در شهر

 یاد شده در آزمون دانشگاه‌ها پذیرفته شدند.

علاوه  بر آن، تجربه نشان داده است كه محرومیت كودكان همیشه نمی‌تواند موجب عدم  پیشرفت آنان، حتی 

در مورد استفاده از اسباب‌بازی‌ها شود. تا آنجا كه گاهی  كودكان ساكن در مناطق محروم و دور افتاده كشور، 

در صورت داشتن مُشوّق و  برخورداری از حداقل امكانات، برای رسیدن به موفقیت از خودشان مایه  می‌گذارند و

 خود را به كودكان شهرهای توسعه یافته با امكانات مناسب،  می‌رسانند. كما این كه این قبیل كودكان در آزمون

 دانشگاه‌های دولتی بیشترین  موفقیت‌ها را كسب كرده‌اند.

محرومیت كودكان گاهی موجب تقویت احساس رقابت در آنان می‌شود و به پیشرفت كودكان كمك می‌كند.

انتخاب اسباب‌بازی به كمك مشاوران

به  گفته خانم مهریان،‌ والدین برای انتخاب اسباب‌بازی‌های مناسب برای  كودكان‌شان می‌توانند از مشاوران و 

كارشناسان روان‌شناسی كودك، مربیان  مهدها و دیگر افراد باتجربه و صاحب‌نظر استفاده كنند.

وی با بیان  این كه یكی از بهترین مراكز برای عرضه كتاب‌ها و اسباب‌بازی‌های كودكان،  شهر كتاب است، به روش 

روان‌شناسی كودكان از طریق بررسی نقاشی‌هایشان اشاره  می‌كند و توضیح می‌دهد:‌ در این روش ابتدا نقاشی 

كودك را می‌بینیم و سپس با  والدین او گفتگو می‌كنیم و بر اساس اطلاعات به دست آمده، به آنان می‌گوئیم  كه 

كودك‌شان از نظر روحی و روانی در چه وضعی قرار دارد كه در صورت نیاز،  به مشاور یا روان‌شناس معرفی می‌شود.

مهریان سپس به كارگاه مشاوران  روان‌شناسی تحلیل نقاشی‌های كودكان كه در سومین نمایشگاه اسباب‌بازی، 

در  كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان برگزار شد، اشاره می‌كند و می‌گوید:  تحلیل نقاشی‌های كودكان نشان 

داد كه متأسفانه شمار قابل توجهی از آنان،  دچار اضطراب هستند و نیاز به مشاوره‌های روان‌شناسی دارند.

اسباب‌بازی‌های وارداتی

بر اساس آمار گمرك، بیش از 80 درصد اسباب‌بازی‌های موجود در بازار ایران، وارداتی و 90 درصد آن‌ها هم ساخت چین است.

همچنین  در 10 ماهه امسال 19 هزار و 898 تن اسباب‌بازی و لوازم ورزشی به ارزش 56  میلیون و 540 هزار و 770 دلار وارد 

كشورمان شده كه در مقایسه با مدت مشابه  سال قبل از نظر وزن 50/65 درصد از نظر ارزش 59/72 درصد افزایش نشان می‌دهد.  

در دی‌ماه امسال هم 7 میلیون و 107 هزار و 137 دلار صرف واردات اسباب‌بازی  به كشورمان شده است.

محمد جهانگیری ـ از وارد كنندگان و فروشندگان  اسباب‌بازی با تأكید بر این كه اسباب‌بازی‌های وارداتی برای كودكان ایرانی

  نباید آثار سوء فرهنگی و تربیتی داشته باشد، می‌افزاید: اصولاً آن  اسباب‌بازی مناسب است كه در ساخت و تولید آن‌ها، 

بهداشت روحی و روانی كودك  هم رعایت شده باشد.

وی با اشاره به این كه بر واردات اسباب‌بازی‌  كارشناسان روان‌شناسی بالینی كودك همراه با سایر كارشناسان ذی‌ربط نظارت

  دارند تا اسباب‌بازی‌ها از نظر كیفیت دوام، استانداردهای بهداشتی و  بسته‌بندی مشكلی نداشته باشند، در مورد 

اسباب‌بازی‌های چینی اضافه می‌كند:  اسباب‌بازی‌هایی كه با مجوز وارد می‌شود، جنس‌های مرغوب دارند كه بر اساس  

استاندارد و برندهای معتبر اروپایی و آمریكایی، در چین تولید و صادر  می‌شوند و در عین حال نسبت به كالاهای مشابه، 

ارزان قیمت‌تر هستند.

جهانگیری  با یادآوری فعالیت‌های «شورای نظارت بر اسباب‌بازی» توضیح می‌دهد: نظارت  بر واردات اسباب‌بازی نسبت به 

چند سال گذشته بهتر شده است و این واردات به  صورت اختصاصی و تحت نظر «شورای نظارت بر اسباب‌بازی» در گمرك 

بوشهر انجام  می‌گیرد.

[B]اسباب‌بازی‌های 2 میلیون تومانی[/B]

وی با  بیان این كه به دلیل افزایش نرخ برابری ارز، اسباب‌بازی‌های مرغوب و  گران‌قیمت كمتر وارد ایران می‌شود، در مورد گران‌ترین اسباب‌بازی‌های بازار  كشورمان می‌گوید: ماشین قابل شارژ كودكان ساخت آمریكا بالای 2 میلیون  تومان قیمت دارد، اما مشابه

 درجه یك آن 500 تا 700 هزار تومان فروخته  می‌شود كه قابل استفاده در پارك‌ها و فضای باز است. البته اسباب‌بازی‌های  

بزرگتری مانند هلی‌كوپتر با موتور سوختی هم وجود دارد كه برای نوجوانان  بالای 14 سال مناسب‌تر است.

این وارد كننده اسباب‌بازی با تأكید بر  این كه استفاده از اسباب‌بازی محدودیت سنی ندارد و بازی سالمندان با وسایلی 

 مانند شطرنج، لگو و پازل موجب پیشگیری از ابتلای آنان به آلزایمر می‌شود،  اضافه می كند: مشكل بزرگ تربیتی در بسیاری 

از خانواده‌ها این است كه والدین  برای راضی نگه داشتن خود و مشغول كردن كودكان‌شان، مشوق آنان برای استفاده  

از بازی‌های رایانه‌ای می‌شوند و توجه ندارند كه این كار می‌تواند موجب  تنبلی، احساس كسالت و ایجاد استرس در 

كودكان‌شان شود، مشكلات اخلاقی و روحی  و روانی به وجود آورد، قدرت تمركز را از كودكان بگیرد و آنان را به سمت 

 پریشان خاطری ببرد.

از اینرو این قبیل خانواده‌ها در مورد وسایل  سرگرم كننده كودكان‌شان باید تجدید‌نظر كنند، برایشان اسباب‌بازی‌های متحرك  

و خلاقیت‌آفرین بخرند و به وقت ضرورت با بچه‌هایشان، همبازی شوند.  جهانگیری با تأكید بر این كه كودك باید اسباب‌بازی‌هایش 

را دوست داشته باشد  و از اینرو تحمیل یك یا چند اسباب‌بازی خاص به كودكان عملی نادرست است،  می‌افزاید: كودك را آرام‌آرام 

و با یك شیب ملایم باید به اسباب‌بازی‌های  آموزنده و فكری متمایل كرد و برای این كار ابتدا باید اسباب بازی‌های ساده  

مورد توجه قرار گیرد. اسباب‌بازی‌های ساختنی اعتماد به نفس كودكان را بالا  می‌برد و احساس پیروزی و ظفرمندی را 

در آنان، بیدار می‌سازد.

خانواده‌ها  باید آموزش همراه با بازی‌ كودكان‌شان را جدی بگیرند و آنان و مهدهای  كودك، اسباب‌بازی‌های متناسب با

 سن و شرایط كودكان، در اختیارشان بگذارند.

وی  با اشاره به این كه معمولاً یا فروشندگان وقت كافی به معرفی  اسباب‌بازی‌های مناسب كودكان اختصاص نمی‌دهند

 و یا والدین خجالت می‌كشند در  مورد هر اسباب‌بازی یكی دو بار بیشتر از فروشندگان سؤال كنند، مراجعه به  سایت‌ 

فضای مجازی فروش اسباب بازی را چاره‌كار می‌داند و با بیان این كه  نشانی یكی از سایت‌های مزبور www.bazidan.com است، 

توضیح می‌دهد: در چنین  سایت‌هایی انواع اسباب‌بازی‌ها متناسب با سن و سال كودكان و قیمت‌های  متفاوت، در 2 بخش 

دخترانه و پسرانه معرفی می‌شود و در صرف وقت و هزینه‌  خانواده‌ها برای انتخاب اسباب‌بازی‌های مناسب برای كودكان‌شان، 

صرفه‌جویی  می‌كند.

[B]حرف‌های پدر بزرگ!
[/B]
علیرضا عباسی،  بازنشسته صنعت نفت كه برای خرید اسباب‌بازی با نوه‌اش مراجعه كرده است،  می‌گوید: نوه‌ام ماشین‌های

 اسباب‌بازی را خیلی دوست دارد و تاكنون حدود 500  عدد آن‌ها را جمع‌آوری كرده است. با این حال از بازی‌های رایانه‌ای و  

تلفن‌همراه هم غافل نیست و بهتر از من می‌تواند با آن‌ها بازی كند!

وی  قیمت اسباب‌بازی‌ها را با توجه به تورم و گرانی‌های فعلی، مناسب می‌داند و  می‌افزاید: اسباب‌بازی‌های كودكان 

امروزی با زمانی كه ما كودك بودیم، از  زمین تا آسمان فرق كرده است و انتظار می‌رود والدین مراقب باشند كه 

 اسباب‌بازی‌های خطرناك، غیر بهداشتی و بدآموز را در اختیار فرزندان‌شان  نگذارند.

روزنامه اطلاعات




طبقه بندی: بیماری های کودکان، 
ارسال توسط نوح شایان فر
آرشیو مطالب
نظر سنجی
نظر شما در مورد مطالب این سایت ؟






مطالب علمی
پیوند های روزانه
فروشگاه MY Device
دانشگاه ها